Het is december, het is koud, en ik draag een vest over een trui over een longsleeve. Ik werk thuis, dus ik kan de verwarming zelf regelen. Dat is een privilege dat ik niet onderschat, want ik heb ook op kantoren gewerkt, en ik herinner me de koude.
Op kantoor was het altijd 21 graden. Dat is de standaardtemperatuur. Dat klinkt als een neutrale keuze, een wetenschappelijk verantwoord gemiddelde, maar dat is het niet. Die 21 graden is gebaseerd op onderzoek uit de jaren zestig naar het "thermisch comfort" van de gemiddelde kantoorwerker. Die gemiddelde kantoorwerker was een man van zeventig kilo in een pak. Zijn metabolisme, niet het mijne.
Vrouwen hebben gemiddeld een lager metabolisme. We produceren minder warmte. We zijn kleiner, we hebben minder spiermassa. Dat is geen waardeoordeel, dat is thermodynamica. De "neutrale" kantoortemperatuur is voor ons dus gewoon te koud.
Maar wat krijg je te horen als je zegt dat je het koud hebt?
"Trek een vest aan."
Dat is de oplossing. De aanpassing ligt bij het afwijkende lichaam. Aan de thermostaat wordt niet getwijfeld. Die is immers objectief.
Ik heb een hekel aan het woord "objectief" als het wordt gebruikt door mensen die toevallig profiteren van de huidige norm. Objectief is de kantoortemperatuur die toevallig is gebaseerd op mannelijke lichamen. Objectief zijn de stoelen die zijn ontworpen voor mannelijke ruggen. Objectief zijn de medicijndoseringen die zijn berekend op mannelijk lichaamsgewicht, en de veiligheidsriemen die zijn getest op mannelijke dummies, en de spraakherkenning die beter werkt met mannelijke stemmen.
Objectief is een woord voor "zo hebben we het altijd gedaan en we hebben geen zin om het te veranderen."
Milla klaagt soms dat het koud is in haar klaslokaal. Ik zeg dan: "Trek een vest aan." Omdat dat is wat je zegt. Omdat het waar is dat een vest helpt. Maar ik zou eigenlijk moeten zeggen: "Ja, het is koud, en dat komt niet doordat jij een verkeerd lichaam hebt, maar doordat het gebouw is ontworpen voor een lichaam dat niet het jouwe is."
Dat is iets te veel informatie voor een donderdagochtend als ze al te laat is voor Nederlands.
Dus ik zeg: "Neem een vest mee."
En dat is ook een manier waarop het systeem in stand blijft. Niet door grote samenzweringen, maar door moeders die hun dochters leren zich aan te passen aan temperaturen die niet voor hen zijn ingesteld.
Het mooie is dat dit ondertussen echt wetenschappelijk is onderzocht. In 2015 publiceerden twee onderzoekers een artikel met de conclusie dat de standaard kantoortemperatuur "wellicht moet worden herzien" omdat die was gebaseerd op verouderde aannames over wie er op kantoor werkt. Het artikel werd wereldwijd opgepikt. Vrouwen zeiden: zie je wel.
En er veranderde vrijwel niks.
De thermostaat staat nog steeds op 21 graden.
Maar we hebben nu wel heel mooie vesten.